Σχετικά Άρθρα
Καραβίας (Eurobank): Στόχος να υπερβούμε τα 4,5 δισ. ευρώ στα δάνεια - Συνεχίζουμε με επέκταση σε Ινδία και Abu Dhabi
Eurobank: Κέρδη 738 εκατ. ευρώ το α’ εξάμηνο 2026, στα 9,26 δισ. τα κεφάλαια - Καραβίας (CEO) Στο 16,6% το RoTBV
Σαφή προειδοποίηση για το μέλλον του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους και τη βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων, απηύθυνε ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, επισημαίνοντας ότι η δημογραφική γήρανση και η υπογεννητικότητα ανατρέπουν τις ισορροπίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε το μεταπολεμικό κοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης. Όπως υπογράμμισε, οι λιγότεροι εργαζόμενοι καλούνται πλέον να χρηματοδοτήσουν τις αυξανόμενες ανάγκες ενός πληθυσμού που ζει περισσότερα χρόνια, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρηση του τρόπου χρηματοδότησης των συντάξεων και την ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης.
Μιλώντας στο 9ο Athens Investment Forum, ο επικεφαλής της Eurobank περιέγραψε μια βαθύτερη κρίση στο ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, τονίζοντας ότι το κοινωνικό συμβόλαιο που αποτέλεσε τη βάση της ευρωπαϊκής πορείας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο έχει πλέον διαρραγεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η δημογραφική πραγματικότητα δημιουργεί μια ολοένα μεγαλύτερη απόσταση ανάμεσα στις ανάγκες κοινωνικής προστασίας και στις δυνατότητες χρηματοδότησής τους. Η υπογεννητικότητα περιορίζει τον αριθμό των νέων που εισέρχονται στην αγορά εργασίας, ενώ η αύξηση του προσδόκιμου ζωής ενισχύει τις ανάγκες για συντάξεις, υγειονομική περίθαλψη και μακροχρόνια φροντίδα.
Ενδεικτικό της έκτασης του προβλήματος είναι ότι οι πολίτες ηλικίας άνω των 65 ετών αντιστοιχούσαν στο 16% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις αρχές του αιώνα, ενώ σήμερα το ποσοστό έχει αυξηθεί στο 22%.
Το κοινωνικό συμβόλαιο της Ευρώπης
Ο Φωκίων Καραβίας επισήμανε ότι το μεταπολεμικό κοινωνικό μοντέλο στηρίχθηκε στην προσδοκία ότι κάθε γενιά θα χρηματοδοτεί την προστασία της προηγούμενης, έχοντας τη βεβαιότητα ότι οι επόμενες γενιές θα κάνουν το ίδιο. Η οικονομική ανάπτυξη, η αύξηση της απασχόλησης και των εισοδημάτων επέτρεπαν παράλληλα τη συνεχή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου
Ωστόσο, αυτή η ισορροπία δοκιμάζεται πλέον έντονα. Όπως ανέφερε, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην αμοιβαιότητα του συστήματος.
Ένας νέος που δυσκολεύεται να βρει προσιτή κατοικία, να δημιουργήσει οικογένεια, καταβάλλει υψηλές ασφαλιστικές εισφορές και προσδοκά ότι θα συνταξιοδοτηθεί σε μεγαλύτερη ηλικία, μπορεί εύλογα να αναρωτηθεί εάν το κοινωνικό συμβόλαιο εξακολουθεί να τον περιλαμβάνει.
Κατά τον επικεφαλής της Eurobank, εάν η απάντηση είναι αρνητική, οι δημοσιονομικές πιέσεις, όπως αυτές που καταγράφονται σήμερα στη Γαλλία, μπορούν να μετατραπούν σε βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι πολιτικές στήριξης της οικογένειας, αν και απαραίτητες, δεν μπορούν να ανατρέψουν γρήγορα τη δημογραφική αριθμητική. Ακόμη και μια άμεση αύξηση των γεννήσεων θα ενίσχυε το εργατικό δυναμικό έπειτα από περίπου δύο δεκαετίες.
Η μετανάστευση θα μπορούσε να καλύψει μέρος της δημογραφικής υστέρησης, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, της αποτελεσματικής ένταξης των μεταναστών στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία. Όπως σημείωσε, δεν αποτελεί ανεξάντλητη ή αυτόματη λύση.
Περισσότερη ιδιωτική ασφάλιση
Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank εκτίμησε ότι η Ευρώπη θα αναγκαστεί να αναθεωρήσει ορισμένες από τις παραδοσιακές υποσχέσεις της, με επίκεντρο τον χρόνο συνταξιοδότησης, την εξέλιξη των συνταξιοδοτικών παροχών και τη σχέση δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης.
Η δημογραφική γήρανση καθιστά, σύμφωνα με τον ίδιο, αναγκαία τη διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης της συνταξιοδοτικής προστασίας, ώστε αυτή να μη βασίζεται αποκλειστικά στον δημόσιο πυλώνα.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στις πρόσφατες παρεμβάσεις για την εξέλιξη του θεσμού των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), καθώς και στα φορολογικά κίνητρα που δίνονται για την ενίσχυση της επαγγελματικής και ιδιωτικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.
Όπως υπογράμμισε, ο ρόλος των τραπεζών είναι κρίσιμος για τη διάδοση των ΤΕΑ και την ενίσχυση της συμμετοχής των εργαζομένων σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα.
Στην ίδια κατεύθυνση τοποθέτησε και τη θεσμοθέτηση του κρατικού ατομικού επενδυτικού λογαριασμού για όλα τα παιδιά, του λεγόμενου «Κουμπαρά Νέας Γενιάς».
Δημοσιονομική πειθαρχία και επενδύσεις, η απάντηση στη δημογραφική κρίση
Πέρα από τις αλλαγές στο ασφαλιστικό, ο Φωκίων Καραβίας προσδιόρισε δύο βασικούς πυλώνες για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της δημογραφικής γήρανσης: τη δημοσιονομική σύνεση και την αύξηση της παραγωγικότητας.
Όπως εξήγησε, η μεταφορά πρόσθετου δημόσιου χρέους στις επόμενες γενιές θα επιδείνωνε περαιτέρω τις ήδη υπάρχουσες ανισορροπίες. Παράλληλα, η ενίσχυση της παραγωγικότητας είναι απαραίτητη προκειμένου λιγότεροι εργαζόμενοι να μπορούν να παράγουν περισσότερο πλούτο.
Αυτό προϋποθέτει περισσότερες και ποιοτικότερες επενδύσεις στην τεχνολογία, τις υποδομές, την ενέργεια, την εκπαίδευση και τις δεξιότητες, αλλά και ένα κράτος που διευκολύνει την επιχειρηματική δραστηριότητα με ταχύτερες διαδικασίες, σταθερούς κανόνες και αποτελεσματική δικαιοσύνη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην έκθεση Draghi, επισημαίνοντας ότι οι προτάσεις της δεν αξιοποιήθηκαν όπως θα έπρεπε.
Για την Ελλάδα, σημείωσε ότι έχει καταγραφεί σημαντική πρόοδος στο επενδυτικό πεδίο, καθώς οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να προσεγγίσουν το 18,7%, από μόλις 11% το 2019. Παράλληλα, οι άμεσες ξένες επενδύσεις κατέγραψαν ιστορικό υψηλό το 2025, ξεπερνώντας τα 12,5 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 5% του ΑΕΠ.
Ο ίδιος υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ζητούμενο είναι μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων να κατευθύνεται σε νέες παραγωγικές δραστηριότητες υψηλής παραγωγικότητας και προστιθέμενης αξίας.
Κλείνοντας, ο επικεφαλής της Eurobank υποστήριξε ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή: είτε θα ανανεώσει έγκαιρα και συντεταγμένα το κοινωνικό της συμβόλαιο είτε θα αφήσει τις δημογραφικές και δημοσιονομικές ανισορροπίες να επιβάλουν αργότερα απότομες αλλαγές.
Για την Ελλάδα, εκτίμησε ότι η σημερινή συγκυρία αποτελεί ευκαιρία αξιοποίησης της θετικής οικονομικής πορείας, με περισσότερες επενδύσεις, ενίσχυση της παραγωγικότητας και διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών